MEMENTO MORİ!

Memento Mori! Yani "ölümü hatırla" yani ; fani olduğunu unutma....

Hollandalı ressam Pieter Bruegel 1562 yılında yaptığı tabloda ölümün kazandığı zaferi anlatmaktadır.

Bruegel: Hollanda'nın köylü ressamı... Yaşadığı dönemde eserlerine kuzey rönesansının gerçekçi yönlerini yansıtır. Durmak bilmeyen savaşlar ve milyonlarca insanın ölümüne yol açan veba salgınına eserlerinde yer verir. Yukarıda yer alan tablo Bruegel'in "ölümün zaferi" adlı tablosudur. Tabloda veba salgının yol açtığı kitlesel ölümlerin, ölenlerin ölümlüleri yenmesinin resmedildiği düşünülmektedir.

Eserde büyük bir iskelet ordusunun dünyayı istila ettiğini ve canlı olan herşeyi yok ettiğini görüyoruz. İnsanlar gündelik hayatlarına devam ederken bir anda, hiç farkında olmadan, yemek masalarında bulmuş onları ölüm. Tıpkı bir kıyamet gibi! 

Detaylar gerçekten şahane. 

Resme yakınlaşıp bakalım. Sağ tarafta büyük bir iskelet ordusu saldırı için bekliyor. Bir yemek masasının etrafında insanlar ve çalgılar var. Muhtemelen bir kutlama anı. 

Resmin ortasında iskelet ordusunda sadece insan iskeleti olmadığını görüyoruz. Benim gözüme çarpanlar at ve köpek iskeleti. Yine tam olarak burada dehşet veren an tabutların açılması ve ölmüş insanların sürüklenmesi... Renk tonları kasvetli ve soğuk. 

Tablonun en sol kısmında sağ üst köşede köpeklerden kaçan çıplak biri görünüyor. 

En önemli kısım belki de sol üst tarafta çalınan çanlar. Çalınan çanlar bir zafer ya da kutlama anlamına gelmektedir. Burada ise ölümün zaferi kutlanmaktadır. 

Benim asıl dikkatimi çeken ise orta da keşiş iskeletlerin hemen yanında halinden memnun olmayan, yaptığını sorgulayan iskelet. Tüm tabloda bir zafer sarhoşluğu, kargaşa ve kaos hakimken Bruegel'in bu iskeleti alelade bir şekilde oraya oturttuğunu düşünmüyorum. Ölüme hevesli olmayan tek iskelet o gibi. Ya da öldüğü ve öldürdüğü için pişman olan. 

Tarih tekerrürden mi ibaret? Yaşayıp görelim. Salgın hastalıklar, savaşlar, göç... Bir gün bir şekilde bir yerlerde yalnız veya birinin yanında öleceğiz evet. Ama doğada insan dışında başka hiçbir canlı kendi cinsini öldürmek için bu kadar hevesli değil! Hatta çok nadir gözlenen bir vaka türdaş hayvanların birbirini öldürmesi. Acaba homo sapiensin mucizevi evriminin bir defosu mu bu? Bunu tam olarak bilemem ama bildiğim bir gerçek var ki o da Bruegel'in tablosunun gerçek olduğu. Ölüm bir gün galip gelecek! Bu bir sır değil. O yüzden "Memento Mori" 

PS: Covid 19 salgının da vaka sayısı beş demişim beş gün önce. Bugün sayı binlerle ifade edilir oldu. Resmi açıklama 359. Tabi bunlar tespit edilmiş vakalar. Bu günleri unutmak istiyorum o yüzden üzerinden uzunca bir zaman geçmediği sürece adını dahi anmayacağım! Hayatın amacını vs sorgulamaya devam etmek istiyorum sadece...